Teatr, Amfiteatr i Koloseum, jedno i to samo, czy może niekoniecznie?

Amman - teatr rzymski, blog, podróże, Jordania

Teatr, amfiteatr i Koloseum, jedno i to samo, czy może niekoniecznie? – Skąd taki wpis?

Dlaczego zdecydowałam się napisać taki nietypowy wpis? Cóż, jego geneza wynika bezpośrednio z czysto akademickiej dysputy na temat pewnej książki, w której autor nazwał budowlę antyczną znajdującą się w Ammanie, mianem Koloseum. Jako kulturoznawca, pilot wycieczek i po prostu miłośniczka stolicy Jordanii, nie mogłam się z takim stanem rzeczy zgodzić.

Zacznijmy od kilku definicji, które pomogą nam zrozumieć subtelne różnice występujące między trzema typami antycznych budowli.

Wędrując więc przez historię sztuki chronologicznie rozróżniamy:

Teatr grecki

Zgodnie z Małym Słownikiem Sztuki starożytnej Grecji i Rzymu (str.194) jest to budowla przeznaczona do oglądania sztuk teatralnych. W ostatecznie ukształtowanych założeniach teatru greckiego wyróżniamy: skene (budynek z przebieralniami dla aktorów, służący również do wywieszania dekoracji; proskenion (podium gdzie występowali aktorzy); cavea (tam usytuowana była orchestra) oraz theatron (widownia).

Najlepiej zachowanym przykładem teatru greckiego jest Teatr w Epidauros.

Na zdjęciu zaś widzimy ruiny greckiego teatru w antycznym Amos:

Amos, teatr grecki

Amos, teatr grecki

Teatr rzymski

Zgodnie z Małym Słownikiem Sztuki starożytnej Grecji i Rzymu (str.195) jest to połączenie teatru greckiego ze sceną italską. Mamy tam do czynienia z widownią na planie półkola i półkolistego placyku (orchestra). Przedstawienie odgrywano na scenie zwanej pulpitum, wznoszącej się około 1,5 metra, a jej front zdobiony był z reguły niszami np. półkolistymi. Tłem zaś była fasada budynku scenicznego wznosząca się z reguły na kilka pięter.

Teatrem rzymskim jest chociażby Teatr w Efezie (Turcja).

Efez, Turcja, teatr rzymski

Efez, Turcja, teatr rzymski

Jak również teatr w Hierapolis:

teatr rzymski, Hierapolis

teatr rzymski, Hierapolis

Bądź też budowla w miejscowości Bosra na terenie Syrii:

Teatr rzymski - Bosra, Syria

Teatr rzymski – Bosra, Syria

Amfiteatr

Oryginalny twór architektury rzymskiej, zgodnie z Małym Słownikiem Sztuki starożytnej Grecji i Rzymu (str.15-16) służył głównie igrzyskom gladiatorów. Dziedziniec przybierał najczęściej formę elipsy, widownia wznosiła się schodkowo tworząc okrąg, zamknięty od zewnątrz murem. Ważną częścią były oczywiście szatnie gladiatorów, a także pomieszczenia do przechowywania dzikich zwierząt.

Jednym z najlepszych przykładów amfiteatru rzymskiego jest Koloseum.

Pisząc ten wpis “na szybko” nie mam czasu znaleźć zdjęć z Rzymu, ale w Tunezji, w miejscowości El-Jam znajduje się rzymski amfiteatr o wiele lepiej zachowany, niż rzymskie koloseum. A tak oto wygląda:

El-Jam, widok z zewnątrz, zbliżenie

El-Jam, widok z zewnątrz, zbliżenie

Tunezja, El-Jam widok z zewnątrz

Tunezja, El-Jam widok z zewnątrz

El-Jam, amfiteatr rzymski, widziany z poziomu areny

El-Jam, amfiteatr rzymski, widziany z poziomu areny

Tunezja, El-Jam, widok na eliptyczna arenę

Tunezja, El-Jam, widok na eliptyczna arenę

Budowla w Ammanie

Teraz spójrzmy na zdjęcie konstrukcji z Ammanu:

Amman - teatr rzymski, blog, podróże, Jordania

Amman – teatr rzymski, Jordania

Amman - widok na teatr z Cytadeli

Amman – widok na teatr z Cytadeli

Myślę, że nie ma wątpliwości z czym mamy do czynienia 😉

Wpis ten dedykuję pewnemu przesympatycznemu panowi imieniem Aleksander 😀

About

No Comments

    Leave a Comment

    Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial
    Facebook
    Facebook
    Google+
    Google+
    http://monikasjourney.com/2018/09/10/teatr-amfiteatr-i-koloseum-jedno-i-to-samo-czy-moze-niekoniecznie">
    Instagram